Çocuk Sağlığı · Beslenme

Bebeklerde Ek Gıdaya Geçiş

Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Ergen Sağlığı Doktorası İncek / Gölbaşı, Ankara
Uzm. Dr. Yasemin Düzçeker, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı
Bu sayfada neler var?

Ek gıdaya geçiş, bebeğin yalnızca anne sütü ya da mamayla beslenmekten aile sofrasına doğru ilerlediği beslenme dönemidir ve çoğu bebekte altıncı ayın tamamlanmasıyla başlar. Bu dönemde, bebeğin doğumda anneden aldığı demir deposu tükenmeye ve çiğneme becerisi artık gelişmeye başlar. Ek gıda dönemi yalnızca besin seçimini değil, kıvam geçişini, alerjen tanıtımını, güvenli beslenmeyi ve çocuğun sofrayla kuracağı ilişkiyi kapsar. Anne sütü bu süreçte kesilmez, bebeğin ana besini olmayı sürdürür.

Aileler bu dönemde başlangıç zamanı, besin seçimi ve sürecin ilerleyişiyle ilgili birbiriyle çelişen tavsiyelerin arasında kalır. Oysa süreci yönetirken çoğu zaman katı kurallar yoktur. Bebeğin gösterdiği katı gıdaya hazır olma işaretleri, ailenin beslenme şekli ve maddi durumu gibi birçok etken sürece etki eder.

Bu nedenle Uzm. Dr. Yasemin Düzçeker tüm bebeklere tek tip öneri vermek yerine ek gıda sürecini bireyselleştirir.

Başlama Zamanı

Ek gıdaya ne zaman başlanır?

Uluslararası kılavuzlar, bebek hazırsa ek gıdaya 4-6 ay arasında başlanabileceğini söyler. Bebeğin ek gıdaya hazır olup olmadığını ve erken başlama kararını hekim değerlendirir. Altıncı ayın sonu, çoğu bebekte sindirim sisteminin ve yutma becerisinin birlikte olgunlaştığı dönemdir.

Mama ile beslenen bebeklerde de ek gıda zamanlaması aynıdır. Ek gıdaya geçiş mamayı bitirme süreci değildir; süt bazlı beslenme 12 ay boyunca temel kaynak olmayı sürdürür.

Dört ile altı ay arasındaki pencere ne anlama gelir?

ESPGHAN'ın 2017 tarihli görüş belgesi ek gıda için "4 aydan önce değil, 6 aydan sonra değil" çerçevesini kullanır. Bu ifade, her bebeğin 4. ayda başlaması gerektiği anlamına gelmez.

Pencere, erken doğmuş bebekler veya kilo alımı beklenenin altında seyreden bebekler gibi bireysel durumlar için tanınmış bir esnekliktir. Kararı veren takvim değil, bebeği izleyen hekimdir.

Dört veya beş aylık bebeğe ek gıda verilir mi?

Bebeğin herhangi bir sağlık sorunu (besin alerjisi gibi) yoksa ve anne sütüyle yeterli kilo alıyorsa ek gıdaya başlamak için 6. ay beklenebilir. Daha erken başlama kararı yalnızca hekim değerlendirmesiyle, belirli tıbbi nedenlerle verilir.

Ek gıdaya başlanan bebekte de ilerleme hızı bireyseldir ve bebeğin tepkilerine göre karar verilir. Hekim dönem dönem ek gıdaya ara vermeyi isteyebilir.

Erken ve geç başlamanın taşıdığı riskler

  • Dördüncü aydan önce: Verilen ek gıda bebeğin böbrek ve sindirim sistemi olgunlaşmasının önüne geçer; anne sütü alımını azaltırsa beslenmenin bütününü de zayıflatabilir.
  • Yedinci aydan sonra: Kıvamlı besine alışma dönemi kaçırıldığında bebek katı dokuları daha zor kabul eder ve demir açığı derinleşir.

Erken doğan bebeklerde zamanlama nasıl hesaplanır?

Erken doğmuş bebeklerde takvim yaşı yanıltıcıdır. Bu bebeklerde beklenen doğum tarihine göre bulunan düzeltilmiş yaş kullanılır ve hazır olma işaretleri buna göre değerlendirilir.

Düzeltilmiş yaşına göre altıncı ayını dolduran bir bebek, takvimde daha büyük görünse bile aynı basamaklardan geçer. Erken doğumun derecesi ve bebeğin demir durumu zamanlamayı ayrıca etkileyebilir.

Ek gıdaya geçiş — altıncı ayın tamamlanması ve kılavuzların tanıdığı 4-6 ay penceresi
Altıncı ayın sonu, ulusal ve uluslararası kılavuzların birleştiği ortak noktadır.
Hazır Olma İşaretleri

Bebeğin ek gıdaya hazır olduğunu gösteren işaretler nelerdir?

Bebeğin ek gıdaya hazır olduğunu gösteren 4 temel işaret vardır. Hazır olma doğum tarihiyle değil becerilerle ölçülür. Beceriler bir ayda değil, birkaç hafta içinde sırayla yerleşir.

Amerikan Pediatri Akademisi'ne göre hazır olma ölçütleri şunlardır:

  • Bebeğiniz başını dik tutabiliyor mu? Bebeğiniz mama sandalyesi, beslenme koltuğu veya bebek oturağı gibi bir yere oturtulduğunda başını iyi bir şekilde kontrol edebiliyor olmalıdır.
  • Bebeğiniz yiyecek yaklaştığında ağzını açıyor mu? Bebekler sizi yemek yerken izliyorlarsa, yemeğinize uzanıyorlarsa ve beslenmeye istekli görünüyorlarsa ek gıdaya hazır olabilirler.
  • Bebeğiniz yiyeceği kaşıktan alıp boğazına doğru ilerletebiliyor mu? Bir kaşık ek gıda verdiğinizde bunu ağzından dışarı itiyor ve çenesinden aşağı akıyorsa, henüz yiyeceği ağzının arka kısmına taşıyıp yutma becerisine sahip olmayabilir. Bu normaldir. Daha önce anne sütü veya mamadan daha yoğun bir gıda tüketmedikleri için buna alışmaları biraz zaman alabilir. İlk birkaç denemede ek gıdayı biraz sulandırarak vermeyi deneyin, ardından kıvamını kademeli olarak koyulaştırın. Bir-iki hafta bekleyip tekrar denemeyi de düşünebilirsiniz.
  • Bebeğiniz yeterince büyüdü mü? Genel olarak bebekler doğum ağırlıklarının iki katına ulaştıklarında (bu genellikle 4 aylıkken gerçekleşir) ve yaklaşık 6 kilogram veya daha fazla ağırlığa eriştiklerinde katı gıdalara başlamaya hazır olabilirler.

Hazır olma işareti sanılan ama olmayan davranışlar

Bebeğin yemek yiyen büyükleri ilgiyle izlemesi tek başına hazır olma işareti değildir. 4 aylık bir bebek de çevresini aynı dikkatle izler, ancak yutma becerisi henüz gelişmemiştir.

  • Gece uyanmalarının artması: Uyku düzeni bu aylarda gelişimsel nedenlerle değişir ve ek gıdaya başlamak uykuyu düzelten bir yöntem değildir.
  • Yumruk emme, salya artışı ve diş çıkarma: Bunların hepsi 3-4. aylarda başlayabilir ve beslenme becerisiyle doğrudan bağlantılı değildir.

Hazır olmadan başlanırsa ne olur?

Hazır olmayan bebek besini diliyle dışarı iter ve öğün iki taraf için de zorlu geçer. Bu tablo çoğu zaman bebeğin ek gıdayı sevmediği biçiminde yorumlanır.

Püre biraz inceltilip kademeli koyulaştırılır ya da bir-iki hafta beklenip yeniden denenir; çoğu zaman aynı besin kolaylıkla kabul edilir. Erken ısrar, ilerideki öğünlere taşınan bir direnç bırakabilir.

Anne Sütü

Anne sütü ek gıdayla birlikte nasıl devam eder?

Anne sütü ek gıda başladıktan sonra da bebeğin ana besinidir. Dünya Sağlık Örgütü'ne göre 6-12 ay arasında enerji ihtiyacının yarısı veya daha fazlası hâlâ anne sütünden karşılanır. İkinci yılda bu oran üçte bire iner ama sıfırlanmaz.

T.C. Sağlık Bakanlığı ve Dünya Sağlık Örgütü emzirmenin 2 yaş ve sonrasına kadar sürdürülmesini önerir.

Anne sütünün azaldığı ve değerini yitirdiği düşüncesi nereden geliyor?

Anne sütünün altıncı aydan sonra "boş" hâle geldiği inancı, sütün değiştiği varsayımından doğar; oysa değişen bebektir. Sütün bileşimi kesin bir tarihte değişmez. Anne sütü mama gibi sabit bileşenler içermez; miktarı ve içeriği dinamiktir ve bebeğin ihtiyaçlarına göre değişir.

Sütün azaldığı inancı ise genellikle 4-5. aydan sonra memelerin yumuşamasından kaynaklanır. Oysa bu aylarda bebek daha kuvvetli emer ve memeyi hızla boşaltabilir. Memeler de eskisinden daha esnektir ve anne ilk aylardaki gerginliği hissetmeyebilir.

Bu nedenle mama ya da ek gıdaya başlama kararı bu belirtilere göre verilmez. Bebeği izleyen hekim, bebeğin ayına göre alması gereken kiloyu alıp almadığına ve çişli bez sayısına bakarak sütün yeterli olup olmadığına karar verir. Ek gıdaya hazırlık işaretleri veren 4. ayın üzerindeki bir bebekte kilo alımı yeterli gitmiyorsa, hekim kilo alımını azaltan idrar yolu enfeksiyonu gibi nedenleri dışladıktan sonra ek gıdaya başlayabilir. 6. aydan sonra ise enerji, demir ve çinko ihtiyacı yalnızca sütle karşılanamayacak düzeye çıkar ve ek gıda artık geciktirilmemelidir.

Yaygın inanışPratikte gördüğümüz karşılığı
Altıncı aydan sonra anne sütü boş hâle gelirSütün bileşimi böyle bir tarihte değişmez
Bebek doymuyorsa süt yetersizdirDeğişen bebektir; enerji, demir ve çinko ihtiyacı yalnızca sütle karşılanamayacak düzeye çıkar
Süt yetersizleşince emzirme azaltılırDoğru yaklaşım ek gıdayı artırırken emzirmeyi korumaktır

Öğün ile emzirme sırası nasıl kurulur?

İlk aylarda ek gıda, emzirmenin yerine değil yanına konur. Bebek çok açken katı besini reddedebilir; çok tokken de ilgilenmez.

  • Öğün zamanı: Ek gıda bebeğin aç olduğu ve gündüz saatlerine denk gelen bir zamanda verilmelidir.
  • Sıralama: Çok acıkmış bebek kaşığı daha zor kabul eder. Önce kısa bir emzirme ya da biraz mama, ardından birkaç küçük kaşık püre, sonra yine süt verilir.
  • Gece emzirmeleri: Hemen kesilmez; bebeğin gece beslenme ihtiyacı bireyseldir ve gündüz alınan katı besinin miktarıyla doğrudan orantılı değildir.
  • Azalmanın hızı: Katı besinin payı arttıkça bebek kendiliğinden daha az emmeye başlar; süreci hızlandırmaya çalışmak süt üretimini de azaltır. Bu nedenle ek gıdanın ilk aylarında katı gıda hızlı artırılmamalı, bebek her istedikçe hâlâ emzirilmelidir.
İlk Besinler

Ek gıdada ilk besin ne olmalı, hangi sırayla ilerlenir?

Ek gıdada tek bir doğru ilk besin yoktur. Amerikan Pediatri Akademisi önerilerine göre bebeğinizin ilk yiyecekleri sizin seçiminizdir; ilk 1 yaşta bal, ilk 2 yaşta bakla vermemek kaydıyla herhangi bir yiyecekle başlanabilir. Demir depoları azaldığı ve bebek hâlâ hızlı büyüme ve gelişme döneminde olduğu için ilk besinler tercihen demir ve çinkodan zengin olmalıdır.

Kuzu ya da dana kıyma, demirle zenginleştirilmiş tahıllar ve kuruyemişler, uygun kıvama getirilmek şartıyla bebeğin ilk besinleri olabilir. Amerikan Pediatri Akademisi yumurta ve balığın da geciktirilmemesini önerir. Önemli olan hangi besinle başlandığı değil, besinlerin teker teker tanıtılmasıdır. İlk kaşıklar yarım çay kaşığı ya da daha azdır; bebeğin kabulüne göre bir-iki çay kaşığına ve daha fazlasına çıkılır.

Verilen besinlere şeker, tuz ve başka bir katkı maddesi eklenmemesi de önemlidir; işlenmiş besinlerden uzak durulmalıdır. Tek bileşenli herhangi bir yiyecekle başlanıp giderek miktar ve bileşen sayısı artırılabilir. Bebeğinizi katı gıdayla tanıştırırken şunları göz önünde bulundurun:

  • Kıvam: Boğulma riskini önlemek için yiyecekler yumuşak kıvamda veya püre hâline getirilmiş olmalıdır. Koyu bir tarhana çorbası kıvamı başlangıç için uygundur. Bebek alıştıkça aylar içinde kıvam koyulaştırılırken tanecik boyutu da artar.
  • Tek içerikli yeni besin: Herhangi bir besin grubundan tek bir içerikten oluşan yeni bir gıdayı deneyin ve bebeğinizde olumsuz bir tepki olup olmadığını gözlemleyin. Özellikle protein yapısındaki yiyeceklerde 3 gün boyunca miktarı azar azar artırmanız daha güvenlidir. Sebze ve meyvelerde her gün bir besin deneyip geçebilirsiniz.
  • Alerjen besinler: Yumurta, süt ürünleri, soya, yer fıstığı ürünleri veya balık gibi bebekler için verilmesi kolay ve güvenli (yumuşak) gıdaları 4-6 aydan sonraya ertelemenin besin alerjilerini önlediğine dair hiçbir kanıt yoktur. Bununla birlikte, şiddetli egzaması ve/veya yumurta alerjisi olan bebeklerde yer fıstığı alerjisi ya da şüphelenilen alerjenler açısından test yapılması önerilir. Bebeğinizin herhangi bir besine alerjisi varsa nasıl ve ne zaman vereceğinizi mutlaka çocuğunuzun doktoruna danışın.
  • Meyve ve sebze: Önce meyve vermenin, bebeğinizin sebzeleri sevmemesine yol açacağına dair hiçbir kanıt bulunmamaktadır.
  • Demir ve çinko: Püre hâline getirilmiş kıyma veya demirle zenginleştirilmiş tahıllar gibi demir ve çinko sağlayan gıdaları da bir an önce bebeğinizin ilk ek gıdaları olarak düşünebilirsiniz. Bir kez kıyma denedikten sonra bebeğinizin birçok besinini kıymayla zenginleştirebilirsiniz; kıvama dikkat etmeniz yeterlidir.
  • Tahıllar: Bebeğinize hazır tahıl ürünleri verecekseniz, bunların bebekler için özel olarak üretilmiş ve demirle zenginleştirilmiş olduğundan emin olun. Bebek tahılları kullanıma hazır şekilde ya da anne sütü, mama veya su eklenerek hazırlanan kuru toz hâlinde bulunabilir. Normal tahıl kullanacaksanız, içerdikleri fitik asidin demir emilimini azaltmaması için tanecik boyutuna ve suda bekletme süresine dikkat edin. Pirinç, arsenik içeriği nedeniyle suda geceden bekletilmeli, haşlama suyu ayrıca dökülerek kullanılmalıdır.

Katı gıdalara geçişten birkaç ay sonra bebeğinizin günlük beslenme düzeni anne sütü, mama (veya her ikisi), et, tahıl, sebze, meyve, yumurta ve balık gibi çeşitli gıdaları içermelidir.

Önemli: İlk günlerde amaç doyurmak değil, yeni bir dokuyu ve tadı tanıtmaktır. Herhangi bir ayda belirli bir porsiyon büyüklüğü vermek doğru değildir. Porsiyon büyüklüğü bebeğin iştahına ve büyüme eğrisine göre değişir.

Besin çeşitliliği neden sıralamadan önemlidir?

Yaygın alışkanlık sebze ve meyve püresiyle başlayıp protein kaynaklarını aylarca geciktirmektir. Ancak böyle katı bir sıra yoktur ve bu gecikmenin bir yararı gösterilmemiştir.

Bebeğin doğumda anneden aldığı demir deposu yaklaşık 6. ayda tükenir. Kapanması gereken açık, enerjiden çok demir ve çinko açığıdır. ESPGHAN, tüm bebeklerin ek gıda döneminde demirden zengin beslenmesini özellikle önermektedir. Amerikan Pediatri Akademisi de demir ve çinko sağlayan besinleri ilk gruba koyar.

Kırmızı et, tavuk, yumurta, baklagiller ve demirle zenginleştirilmiş bebek tahılları bu dönemin temel demir kaynaklarıdır. Etteki demir, bitkisel kaynaklardakine göre çok daha kolay emilir. Demir, çinko ve protein kaynakları geciktirildiğinde bebeğin büyümesi ve gelişmesi olumsuz etkilenebilir; vitamin ve mineral eksikliklerine bağlı bulgular görülebilir.

  • Grupların birlikte başlaması: Tahıl, sebze, meyve ve et grubunun ilk aylarda birlikte devreye girmesi hem besin çeşitliliğini hem de demir alımını güvenceye alır.
  • C vitamini: C vitamininden zengin besinler bitkisel kaynaklı demirin emilimini artırır; mercimek püresine sebze eklenmesi bu yüzden yalnızca lezzet meselesi değildir.
  • Çay ve benzeri içecekler: İçlerindeki tanen bitkisel kaynaklı demirin emilimini belirgin biçimde düşürür; bu içeceklerin bebek beslenmesinde yeri yoktur.
  • İnek sütü: Bebeklere özellikle ilk 1 yaşta inek sütü verilmesi önerilmez. Tokluk hissi yaratarak demirden zengin besinlerin alımını azaltır ve bağırsaktan demir kaybına da katkıda bulunabilir.
  • Meyve ve sebze sırası: Meyveyle başlamanın sebzeyi sevdirmediğine dair kanıt yoktur; önemli olan sebzenin de yakın dönemde ve tekrar tekrar sunulmasıdır.

Çinko bu dönemde demirle birlikte anılır. İkisi büyük ölçüde aynı besinlerden gelir; etin ve baklagillerin erken tanıtılması iki açığı birden kapatır.

Etin aylarca ertelenmesi ve uzun süre yalnız sebze ve meyveyle devam edilmesi demir ve çinko açığını artırır. Bu nedenle bebeğinizin ilk ek gıdaları arasında ve sebzelerini zenginleştirmek için püre hâlinde et kullanabilirsiniz.

Kaşıkla besleme ve bebek liderliğinde beslenme

ESPGHAN'a göre bebeğin uygun parmak besinlerini kendi eliyle yediği bebek liderliğinde beslenme yöntemi de kabul edilebilir bir yaklaşımdır. Kaşıkla besleme ile bu yöntem birbirinin alternatifi değil, tamamlayıcısıdır.

Birçok ailede ikisi birlikte yürür. Püre kaşıkla verilirken, bebeğin tutabileceği yumuşak parçalar da tabağa konur. Bebek böyle hem doyar hem el becerisi geliştirir.

Hangi yöntem seçilirse seçilsin demir alımı ayrıca izlenmelidir. Yalnızca parmak besiniyle ilerleyen bebeklerde alınan demir miktarının yetersiz kalabileceği bilinmektedir.

Besinlerin hazırlanması ve saklanması

Ek gıdada hijyen, içeriğin kendisi kadar belirleyicidir. Dünya Sağlık Örgütü tamamlayıcı beslenmede güvenli hazırlama ve saklamayı ayrı bir ilke olarak sayar.

  • Pişirme: Sebzeler kendi suyunda pişirildiğinde suda çözünen vitaminlerin bir bölümü korunur. Olgun muz, avokado ve Trabzon hurması gibi meyveler çiğ ezilebilir; diğer meyve ve sebzelerin çoğu yumuşayana kadar pişirilir.
  • Sıcaklık: Yemek bebeğe verilmeden önce sıcaklığı mutlaka kontrol edilir.
  • Saklama: Kullanılmayan püre buzdolabına konur ve vermeden önce bozulma belirtisine bakılır. Ev yapımı püre kavanoz mamadan çabuk bozulur; en iyisi taze hazırlayıp vermektir. Bebeğin kabından artan yemek tekrar kullanılmaz.
  • Ayrı kap: Kaşığın ağza değmesiyle besine geçen bakteriler saklama süresini kısaltır, her öğün için ayrı kap bu riski azaltır.

Demir eksikliği neden önemlidir?

Demir eksikliği erken dönemde belirgin bir bulgu vermeyebilir. Solukluk, iştahsızlık, huzursuzluk ve hareketlilikte azalma zamanla ortaya çıkar.

Demir eksikliği, bu dönemde hızla devam eden beyin gelişimini, büyümeyi ve genel gelişimi olumsuz etkiler. Bu nedenle bebeği özellikle demirden zengin besleyerek demir eksikliği gelişmesine izin verilmemelidir. Çünkü kan değerleri bozulacak kadar eksiklik geliştiğinde olumsuz etkileri geri çevirmek daha zor olabilir.

Demir ve D vitamini desteği gerekir mi?

Destek kararı bebeğe göre değişir. Erken doğmuş bebekler, düşük doğum ağırlıklı bebekler ve beslenmesi yetersiz seyreden bebekler farklı değerlendirilir.

D vitamini desteği ülkemizde bebeklik döneminde rutin olarak sürdürülür. Bu sayfada hiçbir destek için miktar verilmemektedir; gerekli olup olmadığı ve ne kadar verileceği hekiminiz tarafından belirlenir.

Alerjenler

Alerjik besinler ne zaman verilmelidir?

Alerjik besinleri geciktirmenin besin alerjisinden koruduğuna dair kanıt bulunmamaktadır. Amerikan Pediatri Akademisi yumurta, süt, soya, yer fıstığı ve balığın 4-6 aydan sonraya ertelenmesinin besin alerjisini önlediğine dair kanıt olmadığını belirtir. ESPGHAN aynı yönde ilerler ve alerjen olabilecek besinlerin 4. aydan sonra herhangi bir zamanda başlanabileceğini söyler.

Yer fıstığı ve yumurta için özel durum

Şiddetli egzaması olan veya yumurta alerjisi bulunan bebekler yüksek riskli grupta değerlendirilir. ESPGHAN bu bebeklerde yer fıstığının 4-11 ay arasında tanıtılmasını önerir.

  • Hekim değerlendirmesi: Yüksek riskli bebeklerde tanıtım kendi başına yapılmaz; Amerikan Pediatri Akademisi önce değerlendirme ve gerektiğinde test önerir, sıralamayı hekim belirler.
  • Güvenli kıvam: Yer fıstığı bebeğe hiçbir zaman bütün hâlde verilmez, tanıtım püre kıvamında ve başka bir besinin içine karıştırılarak yapılır.
  • Yumurtanın hazırlanışı: Yumurta iyice pişirilerek (katı haşlanmış ya da çırpılıp pişirilmiş) verilir; çiğ ya da az pişmiş yumurta verilmez.

Gluten ne zaman verilir?

Gluten için özel bir bekleme süresi tanımlanmamıştır. ESPGHAN glutenin 4-12 ay arasında herhangi bir zamanda verilebileceğini belirtir.

Bilmekte Yarar Var: Glutenin geciktirilmesinin çölyak hastalığı riskini değiştirmediği gösterilmiştir. Bu nedenle tahıl ürünleri diğer besinlerle aynı çerçevede tanıtılır.

Alerjen tanıtımı evde, bebeğin sağlıklı olduğu bir günde ve gündüz saatlerinde yapılır. Yeni besin akşam geç saatte denendiğinde olası bir tepkinin fark edilmesi gecikir.

Bebeğimde ek gıda denerken alerji olursa ne yapmalıyım?
  • Hafif belirtiler: Ağız çevresinde kızarıklık, hafif döküntü veya huzursuzluk görülürse besin durdurulur ve hekime bildirilir.
  • Sindirim bulguları: Tekrarlayan kusma, ishal veya dışkıda kan değerlendirme gerektirir.
  • Solunum bulguları: Hırıltı, öksürük veya seste değişiklik beklenmeden başvuru nedenidir.
  • Yüz ve dilde şişme: Göz kapaklarında, dudakta veya dilde şişlik acil değerlendirme gerektirir.
Uzm. Dr. Yasemin Düzçeker
Ek gıda planını bebeğinize göre kurmak mı istiyorsunuz?

Hangi besinlerin öncelikli olduğu ve alerjen tanıtımının nasıl planlanacağı büyüme eğrisi ve beslenme geçmişiyle birlikte konuşulur. Muayene için randevu oluşturabilirsiniz.

Kıvam ve Porsiyon

Kıvam ve öğün sayısı aylara göre nasıl ilerler?

Kıvam pütürlü püreden başlayıp kademeli olarak kalınlaşır. Başlangıçta blender kullanılabilir, ancak püre tümüyle pütürsüz olmamalıdır. Dünya Sağlık Örgütü 6-8 ay arasında günde 2-3 öğün, 9-23 ay arasında 3-4 öğün ve gerektiğinde ara öğün önerir.

Sayılar bir hedef değil, çerçevedir; bebeğin iştahı gün içinde dalgalanabilir.

DönemKıvamÖğün
6-8 ayPütürlü püre, giderek kalınlaşan ezmeGünde 2-3 öğün
9-11 ayÇatalla ezilmiş, küçük yumuşak parçalarGünde 3-4 öğün
12-23 ayAile sofrasının yumuşak hâliGünde 3-4 öğün ve ara öğün

Kıvam geçişinin geciktirilmemesi neden önemli?

Püre aşamasında uzun süre kalmak, çiğneme becerisinin gelişimini yavaşlatır. Dokuya alışma dönemi 8-10 aylar civarındadır ve bu pencere kaçırıldığında parçalı besinler daha zor kabul edilir.

Geçiş ani olmaz. Pürenin kıvamı giderek artırılır, ardından çatalla ezilmiş besinler ve bebeğin tutabileceği yumuşak parçalar eklenir. Bebek desteksiz oturup eline aldığını ağzına götürebildiğinde muz, iyi pişmiş makarna ya da çırpılıp pişirilmiş yumurta gibi yumuşak parmak besinlere başlanabilir.

Ek gıdayla birlikte öğünlerde küçük miktarlarda temiz su sunulur. Su açık bardakla ya da pipetli bardakla verilir ve günlük miktar bir su bardağını geçmez; sıvının ana kaynağı yine anne sütüdür.

Duyarlı beslenme neden porsiyondan önemli?

Duyarlı beslenme porsiyondan önemlidir çünkü bebeğin açlık ve tokluk işaretleri izlenir ve öğün bebeğin hızına göre ilerler.

  • Tokluk sinyali: Başını çeviren, ağzını kapatan veya kaşığı iten bebek doyduğunu gösterir; sinyalin görmezden gelinmesi uzun vadede tokluk algısını zayıflatır.
  • Tabakta kalan miktar: Bebeğin bir öğünde az, diğerinde çok yemesi beklenen bir durumdur.
  • Değerlendirme aralığı: Değerlendirme tek öğüne değil, günün ve haftanın bütününe bakılarak yapılır.
Aylara göre ek gıda kıvamı ve öğün sayısı — 6-8 ay püre 2-3 öğün, 9-11 ay ezme 3-4 öğün, 12-23 ay yumuşak parça
Kıvam püreden parçalıya doğru ilerler; öğün sayısı aylarla birlikte artar.
Güvenlik

Öğürme ile boğulma arasındaki fark nedir?

Öğürme koruyucu bir reflekstir, boğulma değildir. Öğürme besinin hava yoluna kaçmasını engelleyen bir vücut tepkisidir; bebek bu sırada ses çıkarır ve yüzü kızarır.

Önemli: Boğulma ise çoğu zaman sessizdir. Bebek etkili öksüremez, ses çıkaramaz ya da ağlayamaz, nefes almakta zorlanır ve rengi değişebilir; öğürmenin aksine acil müdahale gerektirir.

ÖğürmeBoğulma
Bebek ses çıkarır, öksürürSes çıkmaz ya da çok zayıftır, etkili öksürük yoktur
Yüz kızarır, gözler sulanırRenk solar veya morarır
Besin ağza geri gelirHava yolu tıkalıdır
Kendiliğinden düzelirHemen müdahale gerekir

Öğürmeyi boğulma sanmanın beslenmeye etkisi

Öğürmeyi boğulma sanıp ek gıdayı tamamen kesen aileler görüyoruz. Bu durumda bebek dokuya alışma penceresini kaybeder ve parçalı besine geçiş daha da zorlaşır.

Öğürme özellikle 6-9 aylarda sıktır ve zamanla azalır. Refleksin dil üzerindeki tetiklenme noktası bebek büyüdükçe geriye kayar.

Boğulma riskini azaltan uygulamalar

  • Oturur pozisyon: Bebek her öğünde desteklenmiş ve dik oturur durumda beslenir; yatarken veya araç koltuğunda beslenmez.
  • Gözetim: Bebek yemek yerken hiçbir zaman yalnız bırakılmaz.
  • Riskli besinler: Bir yaşından önce sosis, kuruyemiş ve çekirdekler, iri et ya da peynir parçaları, bütün üzüm, patlamış mısır, kaşıkla verilen yoğun fıstık ezmesi, çiğ sebzeler, çiğ elma gibi sert meyve parçaları ve sert ya da yapışkan şekerler verilmez.
  • Boyut ve doku: Yuvarlak besinler uzunlamasına bölünür, sert olanlar pişirilerek yumuşatılır.
  • Oyun ve hareket: Yürürken, koşarken veya ağlarken yiyecek verilmez.
  • Biberona tahıl: Biberondaki süte pirinç unu ya da mama tozu eklenmez; boğulma ve fazla beslenme riski taşır. Reflüde bile ancak hekim önerirse yapılır.
Bebeklerde öğürme ve boğulma farkı — sesli öğürme ile sessiz boğulmanın ayrımı
Öğürme sesli ve kendiliğinden düzelen bir reflekstir; boğulma sessizdir.
Yemek Reddi

Bebek ek gıdayı reddediyorsa ne yapılır?

Yeni bir besinin ilk denemede reddedilmesi beklenen bir durumdur ve reddetme çoğu zaman kalıcı değildir. Bebeğin bir tadı kabul etmesi için besinin defalarca, baskı olmadan yeniden sunulması gerekebilir. Kilo alımı da yavaşlamışsa süreci birlikte gözden geçirmek için muayene randevusu oluşturabilirsiniz.

Yemek reddi nedeniyle gelen ailelerde önce büyüme eğrisine bakmak isteriz. Kilo ve boy beklenen seyirde ilerliyorsa sorun çoğunlukla miktarda değil, öğün düzenindedir. Bir yaşından sonra süren yemek reddinde de ölçüt değişmez.

Bebeğimi zorla yedirirsem ne olur?

Zorla beslenme kısa vadede bir kaşık kazandırır, uzun vadede yemekle kurulan ilişkiyi bozar. Baskı altında beslenen çocuklarda seçici yeme davranışının yerleşmesi daha sık görülür.

Daha işe yarayan yaklaşım sorumluluğu paylaşmaktır. Ne sunulacağına ve ne zaman sunulacağına aile, ne kadar yeneceğine bebek karar verir.

Bebeğim beslenmeyi neden reddediyor?

  • Yeni tada çekingenlik: Tanımadığı besine mesafeli durmak bu yaşta gelişimsel bir korunma davranışıdır ve tekrarla çözülür. Tat tercihleri büyük ölçüde 9. aya kadar şekillendiği için bu dönemde farklı tatlar, kıvamlar ve renkler sunulur.
  • Sunum biçimi: Reddedilen bir sebze, başka bir pişirme yöntemiyle ya da tanıdık bir besinin yanında verildiğinde kabul edilebilir.
  • Öğün süresi: Yirmi ile otuz dakikayı aşan öğünler hem bebeği hem aileyi yorar ve masayı gerilim alanına dönüştürür.
  • Öğün öncesi tokluk: Öğüne yakın verilen süt veya atıştırmalık, bebeğin katı besine ilgisini azaltır.
  • Kıvamın uygunsuzluğu: Yaşına göre fazla ince veya fazla parçalı besin reddedilebilir.
  • Yorgunluk: Uykusu gelmiş bebek yeni bir tadı denemeye isteksizdir.
  • Ortam: Ekran veya oyuncak eşliğinde beslenme, bebeğin tokluk sinyallerini fark etmesini engeller.
  • Çeşitliliğin darlığı: Aynı besinin sürekli tekrarı ilgiyi azaltır; sunum ve doku değiştirilebilir.

Reddin arkasında beslenmeyle ilgisi olmayan nedenler de bulunabilir. Ağız içi yaralar, kulak enfeksiyonu, kabızlık veya reflü, iştahı doğrudan etkiler ve muayeneyle ayırt edilir.

Beslenme sorunlarının bir bölümü yenidoğan döneminden itibaren süregelir.

Uzm. Dr. Yasemin Düzçeker
Bebeğiniz ek gıdayı mı reddediyor?

Büyüme eğrisindeki duraklama ya da reddin arkasında bir sağlık nedeni olup olmadığı muayene ile değerlendirilir. Muayene için randevu oluşturabilirsiniz.

Sindirim

Ek gıdayla birlikte bebeğin dışkısında görülen değişiklikler

Ek gıda başlandığında dışkının rengi, kokusu ve kıvamı değişir; bu beklenen bir durumdur. Yalnızca anne sütü alan bebeğin sarı ve yumuşak dışkısı, katı besinle birlikte koyulaşır ve seyrekleşir. Dışkıda sindirilmemiş besin parçaları görülmesi de sıktır ve sindirim sorunu anlamına gelmez.

Pancar dışkıyı ve bazen idrarı kırmızıya, bezelye ve yeşil sebzeler dışkıyı koyu yeşile boyayabilir; bu renkler kanla karıştırılmamalıdır.

Bağırsak geçiş süresi bu yaşta kısadır; havuç, mısır veya baklagil kabuğu olduğu gibi çıkabilir.

Ek gıdaya geçişte kabızlık ne zaman sorun sayılır?

Kabızlıkta ölçüt sıklık değil kıvamdır: birkaç günde bir dışkılayan ama yumuşak dışkı yapan bebek kabız sayılmaz; sert, topak topak dışkı ve belirgin zorlanma asıl bulgudur. Bu dönemde görülen bebek kabızlığı çoğu zaman sıvı alımının azalmasıyla ya da posa içeriği düşük bir beslenmeyle ilişkilidir; sebze, meyve ve baklagillerin çeşitlenmesi tabloyu birçok bebekte düzeltir.

Değerlendirme gerektiren dışkı değişiklikleri

Önemli
  • Dışkıda kan: Taze kan veya siyah, katran görünümlü dışkı beklenmeden değerlendirilir.
  • İnatçı ishal: Günlerce süren sulu dışkılama, sıvı kaybı açısından izlenmelidir.
  • Sümüksü ya da çok sulu dışkı: Bağırsağın tahriş olduğunu gösterebilir; ek gıda azaltılıp daha yavaş ilerlenir, sürerse hekime danışılır.
  • Renk kaybı: Beyaz veya çok açık renkli dışkı ayrı bir inceleme gerektirir.
  • Kilo duraklamasıyla birlikte kabızlık: Sert dışkıya büyüme eğrisinde duraklama eşlik ediyorsa muayene gerekir.
Kaçınılacaklar

Bir yaşına kadar verilmemesi gerekenler

Bazı besinler bebeğin yaşından değil, taşıdığı riskten dolayı ertelenir. Bal, tuz, şeker ve içecek olarak inek sütü 12 ayını doldurmamış bebeklere verilmez; balın gerekçesi bebek botulizmi riskidir. Gerekçeleri birbirinden farklıdır ve her maddenin arkasında kılavuzlarda tanımlanmış somut bir neden bulunur.

Bu liste bir yasak listesi olmaktan çok bir güvenlik çerçevesidir.

Besin12 ay dolmadan durumu
BalHiçbir biçimde verilmez
Tuz ve şekerYemeklere eklenmez
İnek sütüAna içecek olarak verilmez; yoğurt ve peynir yemeğin parçası olarak verilebilir
Meyve suyuVerilmez; meyve püre veya yumuşak parça olarak sunulur

Bal ve botulizm riski

Bal, 12 aydan küçük bebeklere bebek botulizmi riski nedeniyle hiçbir biçimde verilmez. Pişirilmiş veya karıştırılmış olması riski ortadan kaldırmaz.

Bebeğin bağırsak florası bu yaşta henüz olgunlaşmadığı için bal içinde bulunabilen botulizm bakterisinin sporları çoğalabilir ve bebekte solunum felcine yol açabilir. Bir yaşından sonra bu risk belirgin biçimde azalır.

Tuz ve şeker neden eklenmez?

  • Tuz: İlk yıl boyunca yemeklere eklenmez çünkü bebeğin böbrekleri fazla tuzu atacak olgunluğa henüz ulaşmamıştır.
  • Şeker: Şekerli besinler de bu dönemde önerilmez; erken tanışılan tatlı tat sebze gibi umami tatların kabulünü zorlaştırır ve diş sağlığını etkiler.
  • Hazır ürünler: Hazır çocuk gıdalarında ve yetişkinler için üretilmiş ürünlerde beklenenden fazla tuz ve başka katkı maddeleri bulunabilir.
  • Pratik çözüm: Bebeğin yemeği, aile yemeğinden tuz eklenmeden önce ayrılabilir.

Bir yaşından önce inek sütünün yeri

İnek sütü 12 aydan önce ana içecek olarak verilmez. Demir içeriği düşüktür ve bağırsaktan gizli kan kaybına yol açabildiği için demir eksikliğini derinleştirir.

Yoğurt ve peynir ise ek gıda döneminde yemeğin parçası olarak verilebilir. Süt ürünü besin olarak kullanılır, ana içecek olarak değil.

Bebek beslenmesinde meyve suyunun yeri

Meyve suyunun bebek beslenmesinde de çocuk beslenmesinde de yeri yoktur. Faydasından çok zararı vardır ve kesinlikle uzak durulmalıdır.

  • Diş sağlığı: Meyve suyu diş çürüğü riskini artırır ve tatlı tada karşı erken bir tercih oluşturur.
  • Posa: Bebek meyveyi püre veya yumuşak parça olarak aldığında posayı da almış olur.
  • Taze sıkılmış olması: Bu değerlendirmeyi değiştirmez; meyvenin kendisi ile suyu arasındaki fark şekerin yoğunlaşması ve posanın kaybolmasıdır.

Ek gıda basamakları çoğu zaman aşı kontrolleriyle aynı aylara denk gelir ve beslenme bu görüşmelerde birlikte değerlendirilir.

Uyarı Bulguları

Ek gıda döneminde hangi belirtiler acildir?

Yüz ve dilde şişme, solunum güçlüğü, tekrarlayan kusma ve dışkıda kan beklemeden değerlendirme gerektirir. Ek gıda dönemi bunların dışında çoğunlukla sorunsuz ilerler. Bunların bir kısmı alerjik tepkiyle, bir kısmı beslenmenin yetersizliğiyle ilgilidir ve mutlaka hekim tarafından değerlendirilmelidir.

Ek Gıda Döneminde Acil Bulgular
  • Yüz ve dilde şişme: Dudak, dil veya göz kapaklarında ani şişlik ile birlikte döküntü.
  • Solunum güçlüğü: Hırıltı, nefes almakta zorlanma veya seste kabalaşma.
  • Tekrarlayan kusma: Besin sonrası ısrarla tekrarlayan kusma ve halsizlik.
  • Dışkıda kan: Dışkıda kan görülmesi veya inatçı ishal.
  • Kilo duraklaması: Büyüme eğrisinde duraklama ya da kilo kaybı.
  • Yutma güçlüğü: Her öğünde tekrarlayan tıkanma ve yutmada zorlanma.

Aciliyet taşımayan ama değerlendirilmesi gereken durumlar

Bazı tablolar acil değildir ama kendiliğinden düzelmesi beklenmez. İnatçı kabızlık, ek gıda sonrası belirginleşen cilt döküntüsü ve aylarca süren yemek reddi bu gruptadır.

Beslenmenin yeterliliği tek bir öğünle değil, büyüme eğrisinin seyriyle değerlendirilir. Beslenme değerlendirmesi için beslenme konusunda muayene planlanabilir.

Büyüme izlemi bu dönemde daha sık yapılır. Kilo ve boy ölçümleri persentil eğrisi üzerinde işaretlendiğinde, tek bir ölçümün yanıltıcı olup olmadığı görülebilir.

  • Soruların biriktirilmemesi: Ailelerin aklındaki soruların çoğu acil değildir; kontrol görüşmelerinde beslenme başlığına ayrı zaman ayrılması bu birikimi önler.
  • Alışkanlıkların kurulduğu dönem: Bu aylarda kurulan öğün düzeni, ilerleyen yıllardaki yeme davranışının zeminini oluşturur.
SSS

Sıkça sorulan sorular

Ek gıdaya kaçıncı ayda başlanmalı?

Uluslararası kılavuzlar, bebek gelişimsel olarak hazırsa ek gıdaya 4-6 ay arasında başlanabileceğini söylemektedir. Ancak bu her bebeğin dördüncü ayda başlaması gerektiği anlamına gelmez. Erken başlama kararı yalnızca özel durumlarda, bebeğin gelişimi ve kilo alımı değerlendirilerek hekim tarafından verilir. Sağlıklı zamanında doğmuş bebeklerde altıncı ayın sonu esas alınır.

4 aylık bebeğe ek gıda verilebilir mi?

Sağlıklı ve zamanında doğmuş bebeklerde dördüncü ayda ek gıda rutin olarak önerilmez. Sağlık Bakanlığı altıncı ayın sonunu esas alır. ESPGHAN'ın tanımladığı "4 aydan önce değil, 6 aydan sonra değil" penceresi, erken doğum veya kilo alımının yetersiz seyretmesi gibi bireysel durumlar için tanınmış bir esnekliktir. Alerjik bebeklerde de hekim değerlendirmesiyle, bebek gelişimsel olarak hazırsa 4. aydan itibaren tadımlara başlanabilir. Sağlıklı bebeklerde dördüncü ayda başlama kararı, bebeği izleyen hekim tarafından verilir.

6 aylık bebek günde kaç öğün ek gıda yemeli?

Dünya Sağlık Örgütü 6-8 ay arasında günde 2-3 öğün önerir. Dokuzuncu aydan sonra bu sayı 3-4 öğüne çıkar ve gerektiğinde ara öğün eklenir. Bu sayılar bir hedef değil çerçevedir; bebeğin iştahı gün içinde ve günden güne değişebilir. Öğün sayısından çok büyüme eğrisinin seyri önemlidir.

Bebeğim ek gıdayı reddediyor, ne yapmalıyım?

Yeni bir besinin ilk denemede reddedilmesi beklenen bir durumdur ve kabul için besinin baskı olmadan defalarca yeniden sunulması gerekebilir. Öğün öncesi verilen süt, yorgunluk, uygunsuz kıvam ve ekran eşliğinde yemek yedirmek, beslenme reddini sürdüren düzeltilebilir nedenlerdir. Büyüme eğrisinde duraklama varsa veya beslenme reddine kusma, döküntü gibi bulgular eşlik ediyorsa muayene gerekir.

Ek gıdaya geçince anne sütü azaltılır mı?

Hayır, ek gıdaya geçince anne sütü azaltılmaz. Dünya Sağlık Örgütü'ne göre 6-12 ay arasında bebeğin enerji ihtiyacının yarısı veya daha fazlası hâlâ anne sütünden karşılanır. Ek gıda emzirmenin yerine değil yanına konur. Sağlık Bakanlığı ve Dünya Sağlık Örgütü emzirmenin 2 yaş ve sonrasına kadar sürdürülmesini önerir.

Anne sütü altıncı aydan sonra besin değerini kaybeder mi?

Hayır, anne sütü altıncı aydan sonra besin değerini kaybetmez. Sütün bileşimi belirli bir tarihte aniden değişmez. Değişen şey bebektir. Büyüyen bir bebeğin enerji, demir ve çinko ihtiyacı yalnızca sütle karşılanamayacak düzeye çıkar. Ek gıda bu aradaki farkı kapatmak için vardır. Bu ayrım önemlidir, çünkü sütün yetersizleştiğini düşünen aile emzirmeyi gereksiz yere hızla azaltabilir.

Bebek yemek yerken öğürüyor, boğuluyor mu?

Öğürme koruyucu bir reflekstir ve boğulma değildir. Amerikan Pediatri Akademisi öğürmeyi besinin hava yoluna kaçmasını engelleyen bir tepki olarak tanımlar. Öğüren bebek ses çıkarır, öksürür ve yüzü kızarır. Boğulma ise çoğu zaman sessizdir; bebek etkili öksüremez, ses çıkaramaz ya da çok zayıf ses çıkarır ve rengi solar; bu durum acil müdahale gerektirir. Öğürme 6-9 aylarda sıktır ve zamanla azalır.

Ek gıdada tuz ve şeker kullanılabilir mi?

İlk yıl boyunca yemeklere tuz ve şeker eklenmez. Sağlık Bakanlığı rehberi bebeğin böbreklerinin fazla tuzu atacak olgunluğa ulaşmadığını belirtir. Şekerli besinler de önerilmez; erken tanışılan tatlı tat sebze gibi yoğun tatların kabulünü zorlaştırır ve diş sağlığını etkiler. Hazır ürünlerde beklenenden fazla tuz bulunabileceği için etiket kontrol edilmelidir.

Bebeğe bal ne zaman verilebilir?

Bal 12 ayını doldurmamış bebeklere hiçbir biçimde verilmez. Gerekçe bebek botulizmi riskidir. Balın pişirilmiş, kaynatılmış veya başka bir besine karıştırılmış olması bu riski ortadan kaldırmaz. Bebeğin bağırsak florası bu yaşta henüz olgunlaşmadığı için bal içinde bulunabilen sporlar çoğalabilir. Bir yaşından sonra risk belirgin biçimde azalır.

Bebeğe inek sütü ne zaman verilir?

İnek sütü 12 aydan önce ana içecek olarak verilmez. Demir içeriği düşüktür ve bağırsaktan gizli kan kaybına yol açabildiği için demir eksikliğini derinleştirir. Buna karşılık yoğurt ve peynir ek gıda döneminde yemeğin parçası olarak verilebilir. Ayrım miktar ve roldedir. Süt ürünü besin olarak kullanılır, ana içecek olarak değil.

Ek gıdaya geçişte bebeğe su verilmeli mi?

Ek gıda başladığında öğünlerde küçük miktarlarda temiz su sunulur. Sağlık Bakanlığı 6-12 ay arasında kaynatılıp soğutulmuş suyun verilebileceğini belirtir. Su açık bardakla ya da pipetli bardakla verilir ve günlük miktar bir su bardağını geçmez. Suyun anne sütünün yerini alması istenmez; bu dönemde sıvı ve enerjinin ana kaynağı hâlâ anne sütü veya mamadır. Fazla su, bebeğin süt ve besin alımını azaltabilir.

Bebek liderliğinde beslenme güvenli mi?

ESPGHAN, bebeğin uygun parmak besinlerini kendi eliyle yediği yöntemi kabul edilebilir bir yaklaşım olarak değerlendirir. Kaşıkla besleme ile bu yöntem birbirinin alternatifi değil tamamlayıcısıdır ve birçok ailede birlikte yürür. İki nokta önemlidir. Besinler boğulma riski taşımayacak biçimde hazırlanır ve demir alımı ayrıca izlenir. Bebek her öğünde dik oturur ve gözetim altında beslenir.

Kaynakça

  1. T.C. Sağlık Bakanlığı, HSGM. Bebek Beslenmesi Başlama zamanı, öğün sayısı, tuz ve şeker kuralı.
  2. American Academy of Pediatrics. Where We Stand · Fruit Juice Fruit juice recommendation for infants under 12 months.
  3. World Health Organization. Infant and Young Child Feeding Energy contribution of breast milk and meal frequency.
  4. ESPGHAN, Committee on Nutrition. Complementary Feeding (2017) The 4-6 month window, iron, allergens and gluten.
  5. American Academy of Pediatrics. When Can Babies Start Solid Foods? Readiness & Feeding Tips HealthyChildren.org, son güncelleme 23.06.2026.
  6. American Academy of Pediatrics. Tips for Introducing Solid Foods HealthyChildren.org, son güncelleme 13.08.2024.
  7. American Academy of Pediatrics. Baby-Led Weaning · Safety Gagging versus choking and safe practice.
  8. Verduci E, ve ark. Feeding Practices in the Introduction of Complementary Feeding and Implications for Future Health Annals of Nutrition and Metabolism, 2025;81(Suppl 2):44-55.
  9. Arvedson JC. Complementary feeding in the first year of life: choking and gagging; what about nutrition? Jornal de Pediatria, 2023;99(6):534-536.
Önemli Not

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve bireysel tıbbi tavsiye yerine geçmez. Ek gıdaya geçişin seyri her bebekte farklıdır; zamanlama, besin seçimi ve destek gereksinimi muayene sonrasında belirlenir. Metinde hiçbir ilaç adı, etken madde veya destek miktarı yer almaz — gerekip gerekmediği ve ne kadar verileceği bebeğinizin yaşına, kilosuna ve beslenmesine göre hekiminiz tarafından belirlenir. Kılavuzlar zaman içinde güncellenebilir; güncel bilgi için hekiminizi ve resmî kaynakları esas alınız.

Uzm. Dr. Yasemin Düzçeker, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı
Bu sayfayı hazırlayan

Uzm. Dr. Yasemin Düzçeker

Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı · Ergen Sağlığı Doktorası

Hacettepe Üniversitesi'nde Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları uzmanlığını tamamladıktan sonra, aynı üniversitede Ergen Sağlığı (Adolesan) doktorasını tamamladı. Bebeklik döneminde beslenme ve büyüme izlemi ile ergenlik dönemi yeme davranışları başlıca ilgi alanları arasındadır. Ankara İncek / Gölbaşı'ndaki muayenehanesinde hasta kabul etmektedir.

Hakkımda sayfası · Son güncelleme:
Randevunuzu Alın

Muayene randevunuzu online oluşturabilirsiniz.

Online Randevu
Bize Ulaşın

Sorularınız için telefonla bize ulaşabilirsiniz.

0 (850) 333 03 88
Kliniğimiz

Kızılcaşar Mah. 1209. Sk. No:18/2 (İncek), 06510 Gölbaşı / Ankara.

Yol Tarifi